Panele fotowoltaiczne – a gdyby tak samemu produkować energię dla swojego domu ?

Opłaty za energię elektryczną z roku na rok rosną. Niestety, nic nie wskazuje na to, żeby ta tendencja miała się odwrócić, realnie oceniając sytuację powinniśmy założyć, że w perspektywie kolejnych lat czekają nas jeszcze większe wzrosty cen.

Źródło danych - http://www.cena-pradu.pl

Być może właśnie teraz nadchodzi moment żeby przemyśleć realizację inwestycji w fotowoltaikę dla Twojego domu ? W tym artykule postaramy się odpowiedzieć, czym jest fotowoltaika i jakie są realne koszty takiej inwestycji. Szacując koszty inwestycji, warto pamiętać, że od 01 stycznia 2019 roku obowiązuje nowa ulga podatkowa pozwalająca odliczyć od podstawy podatku koszty instalacji fotowoltaicznej – szerzej o uldze pisaliśmy tu.

Czym jest fotowoltaika ?

Fotowoltaika zapewnia możliwość przekształcenia energii słonecznej w energię elektryczną, którą następnie można wykorzystać do zasilania urządzeń. Najważniejszym elementem instalacji jest tzw. moduł fotowoltaiczny, którego zadaniem jest zmiana energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną. Moduły składają się z ogniw fotowoltaicznych, zbudowanych z krzemu krystalicznego. Całość instalacji obudowuje się w ramy aluminiowe, które są układane w panele słoneczne. Wspomniane moduły wytwarzają energię w postaci prądu stałego. Niestety w naszych gniazdkach elektrycznych korzystamy z tzw. prądu zmiennego (o nominalnym napięciu 230 V). Dlatego wytworzona przez panele energia w postaci prądu stałego nie może być wprost wykorzystana do zasilenia naszych gniazdek elektrycznych. Aby całość instalacji działała prawidłowo potrzebne jest jeszcze urządzenie, którego zadaniem jest kontrola przepływu energii oraz zmiana wytworzonego prądu stałego na zmienny. Zadanie to realizuje tzw. falownik.

Co z okresem jesienno-zimowym ?

Wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę, że w Polsce w okresie jesienno-zimowym ilość dostarczanej energii słonecznej jest niestety znikoma, a w konsekwencji wytworzona w tym okresie energia elektryczna pochodząca z naszych paneli będzie niewystarczająca do pokrycia naszych potrzeb. Jeszcze kilka lat temu wspomniany czynnik stanowił jedno z poważniejszych ograniczeń wstrzymujących rozwój ww. technologii w Polsce. Na szczęście obecnie wprowadzono już rozwiązania, które eliminują ww. problem. W dniu 27 czerwca 2016 r. Prezydent Andrzej Duda podpisał dużą nowelizację ustawy o odnawialnych źródłach energii. Ustawa ta została już opublikowana w Dzienniku Ustaw pod poz. 925 i weszła w życie w dniu 1 lipca 2016 r.

Jedną z ważniejszych kwestii ujętych w ww. ustawie jest wprowadzenie definicji tzw. prosumenta, którego określa się jako „odbiorca końcowy dokonujący zakupu energii elektrycznej na podstawie umowy kompleksowej, wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji, w celu jej zużycia na potrzeby własne, niezwiązane z wykonywaną działalnością gospodarczą regulowaną ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.”

Zgodnie z treścią nowelizacji działania prosumentów powinny być nakierowane głównie na zaspakajanie swoich potrzeb energetycznych. Stosowany uprzednio system taryf gwarantowanych dla prosumentów, został zastąpiony nowym systemem wsparcia tzw. opustami (nazywanymi również net-meteringiem). Całkowite koszty związane z zakupem energii bilansowane są w taki sposób, aby nadwyżki wytworzonej a niewykorzystanej energii były bilansowane w okresach rocznych z energią pobraną w tym czasie z sieci elektroenergetycznej. Rozwiązanie to pozwala, aby wytworzoną przez naszą instalację energię (która nie została zużyta na bieżące potrzeby) można było wprowadzić z powrotem do sieci. Z kolei w przypadku, gdy instalacja fotowoltaiczna nie produkuje energii, bądź produkuje ją w niewielkim stopniu nie pokrywającym naszego zapotrzebowania energetycznego (np. wieczorem lub jesienią / zimą), mamy możliwość odbierania z sieci wcześniej oddanej energii. Ustawa zakłada, że bilansowanie objęte jest stosunkiem:

1 (wprowadzona) do 0,8 (pobrana) dla instalacji o łącznej mocy nie większej niż 10kW;

1 do 0,7 dla instalacji o łącznej mocy przekraczającej 10kW ale nie większej niż 40kW.

Rabat dotyczy opłat zmiennych na rachunku za energię, a więc ceny energii i kosztów dystrybucji, nie obejmuje jednak opłat stałych (opłaty OZE czy opłaty przejściowej). System opustów ma obowiązywać prosumenta w okresie 15 lat, a rozliczenia są realizowane w cyklach rocznych.

Co powinniśmy uwzględnić decydując się na realizację instalacji?

Aktualnie rynek montażu instalacji paneli fotowoltaicznych rozwija się bardzo dynamicznie. Liczba firm zajmujących się tą dziedziną rośnie z roku na rok, co w konsekwencji poza zwiększeniem dostępności spowodowało również, że ceny samych instalacji przestają być odstraszające dla statystycznego konsumenta. Nie będziemy w tym miejscu reklamować konkretnych producentów, niemniej w internecie znajdziecie szeroką gamę firm, które m.in. w swoim portfolio poza przygotowaniem, wykonaniem inwestycji oferują przede wszystkim możliwość kalkulacji inwestycji odpowiednio dobranych do potrzeb danego konsumenta. Aby instalacja spełniała nasze potrzeby, konieczne jest odpowiednie dopasowanie poszczególnych elementów instalacji. Powinno to pozwolić na wyprodukowanie odpowiedniej ilości energii elektrycznej niezbędnej do funkcjonowania naszego gospodarstwa domowego. Planując inwestycję należy uwzględnić wiele czynników, w tym m.in:

ilość i rodzaj modułów fotowoltaicznych – oczywiście im więcej energii będziemy potrzebować, tym większa będzie liczba modułów,

możliwości w zakresie umiejscowienia paneli, np. dachu domu czy na gruncie, a w przypadku dachu – układ dachu i możliwości w zakresie zamontowania paneli (standardowo najbardziej optymalnym rozwiązaniem zapewniającym produkcję największej ilości energii jest ułożenie paneli pod kątem 25-40 stopni w kierunku południowym),

potrzeby w zakresie pory wykorzystywania energii oraz dopasowanie odpowiedniej instalacji akumulującej energię lub gwarantującej jej sprzedaż do sieci energetycznej (tzw. instalacje off-grid i on-grid),

dobór falownika

Przykład

Załóżmy, że planujemy realizację instalacji dla 4 osobowej rodziny mieszkającej w domu jednorodzinnym. Miesięczne wydatki na prąd załóżmy na poziomie 200 zł.

Stosując przelicznik wg aktualnych cen energii w Polsce, w przypadku miesięcznego zużycia energii na poziomie 200 zł, aby nasza instalacja dostarczyła energii niezbędnej do pokrycia naszego zapotrzebowania konieczny jest montaż paneli, które wyprodukują energię o mocy około 4kWp. Skrót kWp oznacza kW (kiloWato) peak, czyli moc szczytową, maksymalną produkowaną przez nasze ogniwa fotowoltaiczne.

Aby uzyskać energię o wskazanej wyżej mocy konieczne byłoby zamontowanie paneli o łącznej powierzchni około 25 – 27 m2. Realizacja takiej inwestycji stanowić będzie koszt około 20 tysięcy złotych brutto. Oczywiście podane ceny, a także parametry stanowią jedynie przykład (na podstawie szacowania u jednego z dostawców rozwiązań), natomiast szczegółowa kalkulacja, jak wspomnieliśmy wyżej uzależniona jest od wielu czynników.

Niemniej zakładając dane z naszego przykładu, możemy pokusić się o małe podsumowanie naszej inwestycji. Pamiętajmy, przy tym, że kwotę wydaną na naszą inwestycję możemy odliczyć od podstawy podatku – tym samym, uwzględniając 19 % próg podatku dochodowego koszt naszej inwestycji po uzyskaniu ulgi wyniesie faktycznie 16 200 zł (0,19 x 20 000 zł da nam zwrot w kwocie 3 800 zł).

Jak łatwo policzyć, przy szacowanych miesięcznych wydatkach na prąd naszej 4 osobowej rodziny całość inwestycji zwróci się w okresie około 7 lat.

Roczne rachunki = 200 zł x 12 = 2 400 zł.

W okresie 7 lat (przy założeniu stałych cen) opłata za energię wyniosłaby około 16 800 zł.

Po okresie 7 lat nasza inwestycja „zacznie na siebie zarabiać”. Statystycznie w okresie 25 lat przyniosłoby to oszczędności na poziomie około 50 tys. złotych.

Oczywiście w tym miejscu należy wskazać też na dodatkowe aspekty wpływające na nasze kalkulacje.

Jaka jest żywotność paneli słonecznych?

Aktualnie producenci paneli fotowoltaicznych oferują z reguły gwarancję na sam produkt oraz na utrzymanie określonej mocy w okresie czasu. Standardowo w wypadku gwarancji na panele, wynosi ona najczęściej 10 lat. Dla porównania, gwarancja oferowana przez producentów małych turbin wiatrowych wynosi tylko 3-5 lat. Systemy fotowoltaiczne to instalacje pozbawione części ruchomych, zatem możemy przyjąć, że są one bardzo mało awaryjne i bardzo trwałe. Szacunki i badania wskazują, że panele są w stanie efektywnie produkować prąd przez co najmniej 30 lat. Brytyjscy specjaliści podają, że obecnie uruchamiane instalacje fotowoltaiczne obecnie będą mogły działać 40-50 lat.

Spadek mocy a panele fotowoltaiczne

Z czasem dochodzi do spadku mocy paneli, jednak producenci deklarują, że spadek ten może mieć miejsce tylko w pewnych założonych przez producenta granicach. Zjawisko to następuje równomiernie zgodnie z liniowym wykresem. Po 25 latach panele fotowoltaiczne pracują z mocą równą co najmniej 80% mocy początkowej, co jest gwarantowane przez producentów. W praktyce, okazuje się, że ogniwa są w stanie zachować nawet o kilka procent wyższą sprawność. Odnosząc się do badań Centre for Alternative Technologies, wykazano, że sprawność paneli fotowoltaicznych zamontowanych w Szwajcarii w 1982 roku spadała rocznie tylko o 0,2%, podczas gdy spodziewano się spadku o 0,5% rocznie.

Spadek mocy może też wynikać z zanieczyszczenia paneli. Co prawda producenci bardzo często twierdzą, że ich produkty nie wymagają czyszczenia. Zapewniają, że panele czyszczą się same pod wpływem warunków atmosferycznych takich jak obfity deszcz lub śnieg. W dużej mierze należy zgodzić się z tą tezą. Jeżeli system fotowoltaiczny zamontowany jest w lokalizacji, w obrębie której nie jest narażony na nadmierne osiadanie kurzu, mech, ptasie odchody itp., to takie rozwiązanie powinno być w zupełności wystarczające do ich konserwacji. Niemniej, w przypadku narażenia na ww. czynniki kalkulując inwestycję należy pamiętać o konieczności konserwacji i czyszczenia paneli. Obecnie wiele firm oferuje usługi czyszczenia paneli fotowoltaicznych – częstotliwość realizacji ww., prac uzależniona jest od ww. czynników zewnętrznych.

Podsumowanie

Ostatnie lata pokazują, że branża fotowoltaiczna ma się bardzo dobrze. Obserwujemy dynamiczny wzrost inwestycji, a wprowadzone rozwiązania prawne sprawiły, że coraz częściej to nie tylko firmy i instytucje inwestują w instalacje paneli fotowoltaicznych, ale również klienci indywidualni, w tym gospodarstwa domowe. Szacuje się, że obecnie w naszym kraju wielkość mocy zainstalowanej w technologii fotowoltaicznej przekroczyła już 300 MW w porównaniu do 1,1 MW w roku 2011 (dane na podstawie raportu “Rozwój polskiego rynku fotowoltaicznego w latach 2010-2020” opracowanego przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej Polska PV). Pamiętajmy również o jednym z ważniejszych aspektów – wytwarzana w ten sposób energia, to czysta / ekologiczna energia, która wpływa na poprawę warunków naszego życia.

Polecamy